KLASA I
Wymagania programowe na poszczególne oceny 

I. Substancje i ich przemiany

Ocena dopuszczająca
[1]	Ocena dostateczna
[1 + 2]	Ocena dobra
[1 + 2 + 3]	Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]	
Uczeń:
– zalicza chemię do nauk przyrodniczych
– stosuje zasady bezpieczeństwa obowiązujące w pracowni chemicznej
– nazywa wybrane elementy szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz określa ich przeznaczenie
– opisuje właściwości substancji, będących głównymi składnikami produktów, stosowanych na co dzień 
– przeprowadza proste obliczenia 
z wykorzystaniem pojęć: masa, gęstość, objętość
– odróżnia właściwości fizyczne od chemicznych
– dzieli substancje chemiczne na proste 
i złożone, na pierwiastki i związki chemiczne
– definiuje pojęcie mieszanina substancji
– opisuje cechy mieszanin jednorodnych 
i niejednorodnych
– podaje przykłady mieszanin
– opisuje proste metody rozdzielania mieszanin na składniki
– definiuje pojęcia zjawisko fizyczne i reakcja chemiczna
– podaje przykłady zjawisk fizycznych 
i reakcji chemicznych zachodzących 
w otoczeniu człowieka
– definiuje pojęcia pierwiastek chemiczny 
i związek chemiczny
– podaje przykłady związków chemicznych
– klasyfikuje pierwiastki chemiczne na 
metale i niemetale
– podaje przykłady pierwiastków 
chemicznych (metali i niemetali)
– odróżnia metale i niemetale na podstawie ich właściwości
– opisuje, na czym polega rdzewienie (korozja) 
– posługuje się symbolami chemicznymi pierwiastków (H, O, N, Cl, S, C, P, Si, Na, K, Ca, Mg, Fe, Zn, Cu, Al, Pb, Sn, Ag, Hg)
– opisuje skład i właściwości powietrza
– określa, co to są stałe i zmienne składniki 
powietrza
– opisuje właściwości fizyczne, chemiczne 
tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru, azotu
– podaje, że woda jest związkiem 
chemicznym wodoru i tlenu
– tłumaczy, na czym polega zmiana stanów skupienia na przykładzie wody
– omawia obieg wody w przyrodzie
– określa znaczenie powietrza, wody, tlenu
– określa, jak zachowują się substancje 
higroskopijne
– opisuje, na czym polega reakcja syntezy, 
analizy, wymiany
– omawia, na czym polega utlenianie, spalanie
– definiuje pojęcia substrat i produkt reakcji 
chemicznej
– wskazuje substraty i produkty reakcji chemicznej 
– określa typy reakcji chemicznych
– określa, co to są tlenki i jaki jest ich podział
– wymienia niektóre efekty towarzyszące 
reakcjom chemicznym
– wymienia podstawowe źródła, rodzaje 
i skutki zanieczyszczeń powietrza	Uczeń:
– wyjaśnia, dlaczego chemia jest nauką 
przydatną ludziom
– omawia, czym się zajmuje chemia
– omawia sposób podziału chemii na 
organiczną i nieorganiczną
– wyjaśnia, czym się różni ciało fizyczne 
od substancji
– opisuje właściwości substancji
– wymienia i wyjaśnia podstawowe sposoby 
rozdzielania mieszanin
– sporządza mieszaninę 
– planuje rozdzielanie mieszanin 
(wymaganych)
– opisuje różnicę w przebiegu zjawiska 
fizycznego i reakcji chemicznej
– projektuje doświadczenia ilustrujące zjawisko fizyczne i reakcję chemiczną
– definiuje stopy
– podaje przykłady zjawisk fizycznych 
i reakcji chemicznych zachodzących 
w otoczeniu człowieka
– formułuje obserwacje do doświadczenia
– wyjaśnia potrzebę wprowadzenia symboliki 
chemicznej
– rozpoznaje pierwiastki i związki chemiczne
– wyjaśnia różnicę między pierwiastkiem 
a związkiem chemicznym
– wymienia stałe i zmienne składniki 
powietrza
– bada skład powietrza
– oblicza przybliżoną objętość tlenu i azotu, 
np. w sali lekcyjnej
– opisuje, jak można otrzymać tlen
– opisuje właściwości fizyczne i chemiczne 
gazów szlachetnych
– opisuje obieg tlenu, tlenku węgla(IV) 
i azotu w przyrodzie
– wyjaśnia, na czym polega proces fotosyntezy
– wymienia zastosowania tlenków wapnia, żelaza, glinu, azotu, gazów szlachetnych,
tlenku węgla(IV), tlenu, wodoru
– podaje sposób otrzymywania tlenku węgla(IV) (na przykładzie reakcji węgla 
z tlenem)
– definiuje pojęcie reakcja charakterystyczna
– planuje doświadczenie umożliwiające 
wykrycie obecności tlenku węgla(IV) 
w powietrzu wydychanym z płuc
– wyjaśnia, co to jest efekt cieplarniany 
– opisuje rolę wody i pary wodnej 
w przyrodzie
– wymienia właściwości wody
– wyjaśnia pojęcie higroskopijność
– zapisuje słownie przebieg reakcji chemicznej
– wskazuje w zapisie słownym przebiegu 
reakcji chemicznej substraty i produkty, 
pierwiastki i związki chemiczne
– opisuje, na czym polega powstawanie 
dziury ozonowej, kwaśnych opadów
– podaje sposób otrzymywania wodoru 
(w reakcji kwasu chlorowodorowego z 
metalem)
- opisuje sposób identyfikowania gazów: 
wodoru, tlenu, tlenku węgla(IV) 
•	wymienia źródła, rodzaje i skutki zanieczyszczeń powietrza 
– definiuje pojęcia reakcje egzo- 
i endoenergetyczne	Uczeń:
– podaje zastosowania wybranych elementów
sprzętu lub szkła laboratoryjnego
– identyfikuje substancje na podstawie 
podanych właściwości
– podaje sposób rozdzielenia wskazanej 
mieszaniny
– wskazuje różnice między właściwościami fizycznymi składników mieszaniny, które umożliwiają jej rozdzielenie
– projektuje doświadczenia ilustrujące reakcję chemiczną i formułuje wnioski
– wskazuje w podanych przykładach 
reakcję chemiczną i zjawisko fizyczne
– wskazuje wśród różnych substancji mieszaninę i związek chemiczny
– wyjaśnia różnicę między mieszaniną 
a związkiem chemicznym
– proponuje sposoby zabezpieczenia produktów zawierających żelazo przed rdzewieniem
– odszukuje w układzie okresowym pierwiastków podane pierwiastki chemiczne
– opisuje doświadczenie wykonywane na lekcji
– określa, które składniki powietrza są stałe, 
a które zmienne
– wykonuje obliczenia związane 
z zawartością procentową substancji 
występujących w powietrzu
– wykrywa obecność tlenku węgla(IV)
– opisuje właściwości tlenku węgla(II)
– wyjaśnia rolę procesu fotosyntezy w naszym
życiu
– podaje przykłady substancji szkodliwych dla środowiska
– wyjaśnia, skąd się biorą kwaśne opady
– określa zagrożenia wynikające z efektu 
cieplarnianego, dziury ozonowej, kwaśnych 
opadów
– proponuje sposoby zapobiegania powiększania się dziury ozonowej 
i ograniczenia powstawania kwaśnych opadów
– zapisuje słownie przebieg różnych rodzajów
reakcji chemicznych
– podaje przykłady różnych typów reakcji chemicznych
– wykazuje obecność pary wodnej 
w powietrzu
– omawia sposoby otrzymywania wodoru
– podaje przykłady reakcji egzo- 
i endoenergetycznych 	Uczeń:
– wyjaśnia, na czym polega destylacja
– wyjaśnia, dlaczego gazy szlachetne są bardzo mało aktywne chemicznie
– definiuje pojęcie patyna
– opisuje pomiar gęstości
– projektuje doświadczenie o podanym tytule (rysuje schemat, zapisuje obserwacje 
i wnioski)
– wykonuje doświadczenia z działu 
Substancje i ich przemiany
– przewiduje wyniki niektórych doświadczeń
na podstawie posiadanej wiedzy
– otrzymuje tlenek węgla(IV) w reakcji węglanu wapnia z kwasem 
chlorowodorowym
– uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu 
z tlenkiem węgla(IV), że tlenek węgla(IV) jest
związkiem chemicznym węgla i tlenu
– uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu 
z parą wodną, że woda jest związkiem 
chemicznym tlenu i wodoru
– planuje sposoby postępowania 
umożliwiające ochronę powietrza przed 
zanieczyszczeniami
– identyfikuje substancje na podstawie
schematów reakcji chemicznych
– wykazuje zależność między rozwojem cywilizacji a występowaniem zagrożeń, 	
			np. podaje przykłady dziedzin życia, których rozwój powoduje negatywne skutki dla środowiska przyrodniczego

Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej. Uczeń:
•	opisuje zasadę rozdziału w metodach chromatograficznych
•	określa, na czym polegają reakcje utleniania-redukcji
•	definiuje pojęcia utleniacz i reduktor
•	zaznacza w zapisie słownym przebiegu reakcji chemicznej procesy utleniania i redukcji oraz utleniacz, reduktor
•	podaje przykłady reakcji utleniania-redukcji zachodzące w naszym otoczeniu, uzasadniając swój wybór
•	opisuje sposób rozdzielania na składniki bardziej złożonych mieszanin z wykorzystaniem metod spoza podstawy programowej
•	omawia dokładnie metodę skraplania powietrza i rozdzielenia go na składniki
•	oblicza skład procentowy powietrza – przelicza procenty objętościowe na masowe w różnych warunkach
•	wykonuje obliczenia rachunkowe – zadania dotyczące mieszanin

II. Wewnętrzna budowa materii

Ocena dopuszczająca
[1]	Ocena dostateczna
[1 + 2]	Ocena dobra
[1 + 2 + 3]	Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]	
Uczeń:
– definiuje pojęcie materia 
– opisuje ziarnistą budowę materii
– opisuje, czym różni się atom od cząsteczki
– definiuje pojęcia jednostka masy atomowej, 
masa atomowa, masa cząsteczkowa
– oblicza masę cząsteczkową prostych 
związków chemicznych
– opisuje i charakteryzuje skład atomu
 pierwiastka chemicznego (jądro,protony i neutrony, elektrony)
– definiuje pojęcie elektrony walencyjne
– wyjaśnia, co to jest liczba atomowa, liczba 
masowa
– ustala liczbę protonów, elektronów, 
neutronów w atomie danego pierwiastka
 chemicznego, gdy znane są liczby atomowa
i masowa
– definiuje pojęcie izotop
– dokonuje podziału izotopów
– wymienia dziedziny życia, w których 
stosuje się izotopy 
– opisuje układ okresowy pierwiastków 
chemicznych
– podaje prawo okresowości
– podaje, kto jest twórcą układu okresowego 
pierwiastków chemicznych
– odczytuje z układu okresowego 
podstawowe informacje o pierwiastkach 
chemicznych 
– wymienia typy wiązań chemicznych
– podaje definicje wiązania kowalencyjnego 
(atomowego), wiązania kowalencyjnego
 spolaryzowanego, wiązania jonowego
– definiuje pojęcia jon, kation, anion
– posługuje się symbolami pierwiastków chemicznych
– odróżnia wzór sumaryczny od wzoru 
strukturalnego
– zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne
cząsteczek 
– definiuje pojęcie wartościowość
– podaje wartościowość pierwiastków 
chemicznych w stanie wolnym 
– odczytuje z układu okresowego 
maksymalną wartościowość pierwiastków 
chemicznych grup 1., 2. i 13.-17.
– wyznacza wartościowość pierwiastków 
chemicznych na podstawie wzorów 
sumarycznych
– zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny
cząsteczki związku dwupierwiastkowego 
na podstawie wartościowości pierwiastków
chemicznych
– określa na podstawie wzoru liczbę 
pierwiastków w związku chemicznym 
– interpretuje zapisy (odczytuje ilościowo
i jakościowo proste zapisy), np. H2, 2 H, 2 H2, itp.
– ustala na podstawie wzoru sumarycznego 
nazwę dla prostych dwupierwiastkowych 
związków chemicznych 
– ustala na podstawie nazwy wzór 
sumaryczny dla prostych 
dwupierwiastkowych związków 
chemicznych 
– rozróżnia podstawowe rodzaje reakcji 
chemicznych
– podaje treść prawa zachowania masy
– podaje treść prawa stałości składu 
związku chemicznego
– przeprowadza proste obliczenia 
z wykorzystaniem prawa zachowania masy 
i prawa stałości składu związku 
chemicznego
– definiuje pojęcia równanie reakcji
chemicznej, współczynnik stechiometryczny 
– dobiera współczynniki w prostych przykładach równań reakcji chemicznych
– zapisuje proste przykłady równań reakcji 
chemicznych
– odczytuje proste równania reakcji 
chemicznych	Uczeń:
– omawia poglądy na temat budowy materii
– wyjaśnia zjawisko dyfuzji
– podaje założenia teorii atomistyczno-
-cząsteczkowej budowy materii
– oblicza masy cząsteczkowe
– definiuje pojęcie pierwiastek chemiczny
– wymienia rodzaje izotopów
– wyjaśnia różnice w budowie atomów 
izotopów wodoru
– wymienia dziedziny życia, w których stosuje się izotopy
– korzysta z układu okresowego pierwiastków
chemicznych
– wykorzystuje informacje odczytane z układu 
okresowego pierwiastków chemicznych
– podaje maksymalną liczbę elektronów na
 poszczególnych powłokach (K, L, M)
– zapisuje konfiguracje elektronowe 
– rysuje proste przykłady modeli atomów 
pierwiastków chemicznych
– zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne
wymaganych cząsteczek
– odczytuje ze wzoru chemicznego, z jakich 
pierwiastków chemicznych i ilu atomów składa
się cząsteczka lub kilka cząsteczek
– opisuje rolę elektronów walencyjnych 
w łączeniu się atomów
– opisuje sposób powstawania jonów
– określa rodzaj wiązania w prostych 
przykładach cząsteczek 
- podaje przykłady substancji o wiązaniu 
kowalencyjnym (atomowym) i substancji 
o wiązaniu jonowym 
– odczytuje wartościowość pierwiastków
chemicznych z układu okresowego 
pierwiastków
– zapisuje wzory związków chemicznych na podstawie podanej wartościowości lub nazwy
pierwiastków chemicznych
– podaje nazwę związku chemicznego 
na podstawie wzoru
– określa wartościowość pierwiastków 
w związku chemicznym
– zapisuje wzory cząsteczek korzystając 
z modeli 
– rysuje model cząsteczki
– wyjaśnia znaczenie współczynnika 
stechiometrycznego i indeksu 
stechiometrycznego
– wyjaśnia pojęcie równania reakcji 
chemicznej
– odczytuje równania reakcji chemicznych
– zapisuje równania reakcji chemicznych
- dobiera współczynniki w równaniach 
reakcji chemicznych
	Uczeń:
– planuje doświadczenie potwierdzające 
ziarnistość budowy materii
– wyjaśnia różnice między pierwiastkiem 
a związkiem chemicznym na podstawie założeń teorii atomistyczno-cząsteczkowej budowy materii
– oblicza masy cząsteczkowe związków chemicznych
– wymienia zastosowania izotopów
– korzysta swobodnie z informacji zawartych 
w układzie okresowym pierwiastków 
chemicznych
– oblicza maksymalną liczbę elektronów 
na powłokach
– zapisuje konfiguracje elektronowe
– rysuje modele atomów 
– określa typ wiązania chemicznego 
w podanym związku chemicznym
– wyjaśnia, dlaczego gazy szlachetne są bardzo mało aktywne chemicznie na podstawie budowy ich atomów
– wyjaśnia różnice między różnymi typami 
wiązań chemicznych
– opisuje powstawanie wiązań atomowych (kowalencyjnych) dla wymaganych przykładów
– zapisuje elektronowo mechanizm powstawania jonów (wymagane przykłady)
– opisuje mechanizm powstawania wiązania jonowego
– wykorzystuje pojęcie wartościowości
– określa możliwe wartościowości pierwiastka
chemicznego na podstawie jego położenia 
w układzie okresowym pierwiastków
– nazywa związki chemiczne na podstawie 
wzorów i zapisuje wzory na podstawie ich 
nazw
– zapisuje i odczytuje równania reakcji 
chemicznych (o większym stopniu trudności)
– przedstawia modelowy schemat równania 
reakcji chemicznej
– rozwiązuje zadania na podstawie prawa zachowania masy i prawa stałości składu związku chemicznego
– dokonuje prostych obliczeń stechiometrycznych	Uczeń:
– definiuje pojęcie masa atomowa jako 
średnia masa atomowa danego pierwiastka 
chemicznego z uwzględnieniem jego składu 
izotopowego
– oblicza zawartość procentową izotopów 
w pierwiastku chemicznym
– wyjaśnia związek między podobieństwami właściwości pierwiastków chemicznych zapisanych w tej samej grupie układu okresowego a budową ich atomów i liczbą elektronów walencyjnych
–  uzasadnia i udowadnia doświadczalnie, 
że msubstr = mprod 
– rozwiązuje trudniejsze zadania 
wykorzystujące poznane prawa (zachowania 
masy, stałości składu związku chemicznego)
– wskazuje podstawowe różnice między 
wiązaniami kowalencyjnym a jonowym oraz
 kowalencyjnym niespolaryzowanym 
a kowalencyjnym spolaryzowanym
– opisuje zależność właściwości związku 
chemicznego od występującego w nim 
wiązania chemicznego
– porównuje właściwości związków kowalencyjnych i jonowych (stan skupienia, temperatury topnienia
i wrzenia)
– określa, co wpływa na aktywność chemiczną pierwiastka
– zapisuje i odczytuje równania reakcji 
chemicznych o dużym stopniu trudności
– wykonuje obliczenia stechiometryczne	

Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej. Uczeń:
•	opisuje historię odkrycia budowy atomu
•	definiuje pojęcie promieniotwórczość
•	określa, na czym polega promieniotwórczość naturalna i sztuczna
•	definiuje pojęcie reakcja łańcuchowa 
•	wymienia ważniejsze zagrożenia związane z promieniotwórczością
•	wyjaśnia pojęcie okres półtrwania (okres połowicznego rozpadu)
•	rozwiązuje zadania związane z pojęciami okres półtrwania i średnia masa atomowa
•	charakteryzuje rodzaje promieniowania
•	wyjaśnia, na czym polegają przemiany α, b
•	opisuje historię przyporządkowania pierwiastków chemicznych
•	opisuje wiązania koordynacyjne i metaliczne
•	identyfikuje pierwiastki chemiczne na podstawie niepełnych informacji o ich położeniu w układzie okresowym pierwiastków chemicznych oraz ich właściwości
•	dokonuje obliczeń z wykorzystaniem wiedzy o jednostce masy atomowej i cząsteczkowej
•	dokonuje obliczeń na podstawie równania reakcji chemicznej 

III. Woda i roztwory wodne

Ocena dopuszczająca
[1]	Ocena dostateczna
[1 + 2]	Ocena dobra
[1 + 2 + 3]	Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]	
Uczeń:
– charakteryzuje rodzaje wód występujących 
w przyrodzie
– podaje, na czym polega obieg wody 
w przyrodzie
– wymienia stany skupienia wody
– nazywa przemiany stanów skupienia wody
– opisuje właściwości wody
– zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny 
cząsteczki wody
– definiuje pojęcie dipol
– identyfikuje cząsteczkę wody jako dipol
– wyjaśnia podział substancji na dobrze i słabo
rozpuszczalne oraz praktycznie 
nierozpuszczalne w wodzie
- podaje przykłady substancji, które 
rozpuszczają się i nie rozpuszczają się 
w wodzie
– wyjaśnia pojęcia rozpuszczalnik i substancja
 rozpuszczana
– definiuje pojęcie rozpuszczalność
– wymienia czynniki, które wpływają 
na rozpuszczalność
– określa, co to jest wykres rozpuszczalności
– odczytuje z wykresu rozpuszczalności 
rozpuszczalność danej substancji w podanej 
temperaturze
– wymienia czynniki wpływające na szybkość
rozpuszczania się substancji stałej w wodzie
– definiuje pojęcia roztwór właściwy, koloid 
i zawiesina
– definiuje pojęcia roztwór nasycony i roztwór
 nienasycony oraz roztwór stężony i roztwór 
rozcieńczony
– definiuje pojęcie krystalizacja
– podaje sposoby otrzymywania roztworu nienasyconego z nasyconego i odwrotnie
– definiuje stężenie procentowe roztworu
– podaje wzór opisujący stężenie procentowe
– prowadzi obliczenia z wykorzystaniem pojęć: stężenie procentowe, masa substancji, masa rozpuszczalnika, masa roztworu (proste)	Uczeń:
– opisuje budowę cząsteczki wody
– wyjaśnia, co to jest cząsteczka polarna
– wymienia właściwości wody zmieniające 
się pod wpływem zanieczyszczeń
– proponuje sposoby racjonalnego gospodarowania wodą
– tłumaczy, na czym polega proces mieszania, rozpuszczania
– określa, dla jakich substancji woda jest 
dobrym rozpuszczalnikiem
– charakteryzuje substancje ze względu na ich
rozpuszczalność w wodzie
– planuje doświadczenia wykazujące wpływ
różnych czynników na szybkość 
rozpuszczania substancji stałych w wodzie
– porównuje rozpuszczalność różnych 
substancji w tej samej temperaturze
– oblicza ilość substancji, którą można rozpuścić w określonej ilości wody 
w podanej temperaturze
– podaje przykłady substancji, które 
rozpuszczają się w wodzie, tworząc 
roztwory właściwe
– podaje przykłady substancji, które nie rozpuszczają się w wodzie i tworzą koloidy lub zawiesiny
– wskazuje różnice między roztworem 
właściwym a zawiesiną
– opisuje różnice między roztworem 
rozcieńczonym, stężonym, nasyconym 
i nienasyconym
– przeprowadza krystalizację
– przekształca wzór na stężenie procentowe 
roztworu tak, aby obliczyć masę substancji 
rozpuszczonej lub masę roztworu
– oblicza masę substancji rozpuszczonej lub 
masę roztworu, znając stężenie procentowe 
roztworu
– wyjaśnia, jak sporządzić roztwór 
o określonym stężeniu procentowym (np. 100 g
20-procentowego roztworu soli kuchennej)	Uczeń:
– wyjaśnia, na czym polega tworzenie 
wiązania kowalencyjnego spolaryzowanego 
w cząsteczce wody
– wyjaśnia budowę polarną cząsteczki wody
– określa właściwości wody wynikające z jej 
budowy polarnej
– wyjaśnia, dlaczego woda dla jednych substancji jest rozpuszczalnikiem, a dla innych nie
– przedstawia za pomocą modeli proces 
rozpuszczania w wodzie substancji o budowie
polarnej, np. chlorowodoru
– podaje rozmiary cząstek substancji 
wprowadzonych do wody i znajdujących się 
w roztworze właściwym, koloidzie, 
zawiesinie
– wykazuje doświadczalnie wpływ różnych 
czynników na szybkość rozpuszczania 
substancji stałej w wodzie
– posługuje się sprawnie wykresem 
rozpuszczalności
– dokonuje obliczeń z wykorzystaniem 
wykresu rozpuszczalności
– oblicza masę wody, znając masę roztworu
i jego stężenie procentowe
– prowadzi obliczenia z wykorzystaniem 
pojęcia gęstości
– podaje sposoby na zmniejszenie lub zwiększenie stężenia roztworu
– oblicza stężenie procentowe roztworu 
powstałego przez zagęszczenie, rozcieńczenie
roztworu
– oblicza stężenie procentowe roztworu 
nasyconego w danej temperaturze 
(z wykorzystaniem wykresu rozpuszczalności)
– wymienia czynności prowadzące 
do sporządzenia określonej ilości roztworu 
o określonym stężeniu procentowym
– sporządza roztwór o określonym stężeniu 
procentowym
- wyjaśnia, co to jest woda destylowana 
i czym się różni od wód występujących 
w przyrodzie	Uczeń:
– wymienia laboratoryjne sposoby otrzymywania wody
– proponuje doświadczenie udowadniające, 
że woda jest związkiem wodoru i tlenu
– opisuje wpływ izotopów wodoru i tlenu na właściwości wody
– określa wpływ ciśnienia atmosferycznego na wartość temperatury wrzenia wody
– porównuje rozpuszczalność w wodzie związków kowalencyjnych i jonowych
– wykazuje doświadczalnie, czy roztwór jest 
nasycony, czy nienasycony
– rozwiązuje zadania rachunkowe na stężenie
procentowe z wykorzystaniem gęstości
– oblicza rozpuszczalność substancji w danej 
temperaturze, znając stężenie procentowe jej 
roztworu nasyconego w tej temperaturze	

Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej. Uczeń:
– określa źródła zanieczyszczeń wód naturalnych
- analizuje źródła zanieczyszczeń wód naturalnych i ich wpływ na środowisko przyrodnicze
– wymienia niektóre zagrożenia wynikające z zanieczyszczeń wód
– omawia wpływ zanieczyszczeń wód na organizmy
– wymienia sposoby przeciwdziałania zanieczyszczaniu wód
– omawia sposoby usuwania zanieczyszczeń z wód
– wyjaśnia, na czym polega asocjacja cząsteczek wody
– rozwiązuje zadania rachunkowe na mieszanie roztworów
– rozwiązuje zadania rachunkowe na stężenie procentowe roztworu, w którym rozpuszczono mieszaninę substancji stałych

KLASA II
IV. Kwasy

Ocena dopuszczająca
[1]	Ocena dostateczna
[1 + 2]	Ocena dobra
[1 + 2 + 3]	Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]	
Uczeń:
– wymienia zasady bhp dotyczące obchodzenia się z kwasami
– definiuje pojęcia: elektrolit i nieelektrolit 
– wyjaśnia, co to jest wskaźnik i wymienia trzy przykłady wskaźników
– opisuje zastosowania wskaźników
– odróżnia kwasy od innych substancji chemicznych za pomocą wskaźników
– definiuje pojęcie kwasy
– opisuje budowę kwasów beztlenowych i tlenowych
– odróżnia kwasy tlenowe od beztlenowych
– wskazuje wodór i resztę kwasową we wzorze kwasu
– wyznacza wartościowość reszty kwasowej
– zapisuje wzory sumaryczne kwasów: HCl, H2S, H2SO4, H2SO3, HNO3, H2CO3, H3PO4
– podaje nazwy poznanych kwasów
– opisuje właściwości kwasów: chlorowodorowego, azotowego(V) i siarkowego(VI)
– opisuje podstawowe zastosowania kwasów: chlorowodorowego, azotowego(V) i siarkowego(VI)
– wyjaśnia, na czym polega dysocjacja jonowa (elektrolityczna) kwasów
– definiuje pojęcia jon, kation i anion
– zapisuje równania reakcji dysocjacji jonowej kwasów (proste przykłady)
– wyjaśnia pojęcie kwaśne opady
	Uczeń:
– wymienia wspólne właściwości kwasów
– wyjaśnia, z czego wynikają wspólne właściwości kwasów
– zapisuje wzory strukturalne poznanych kwasów
– wyjaśnia pojęcie tlenek kwasowy
– wskazuje przykłady tlenków kwasowych
– wymienia metody otrzymywania kwasów tlenowych i beztlenowych
– zapisuje równania reakcji otrzymywania poznanych kwasów
– opisuje właściwości poznanych kwasów
– opisuje zastosowania poznanych kwasów 
- wyjaśnia pojęcie dysocjacja jonowa 
– zapisuje i odczytuje wybrane równania reakcji dysocjacji jonowej kwasów
– definiuje pojęcie odczyn kwasowy
– zapisuje obserwacje do przeprowadzanych doświadczeń
	Uczeń:
– wyjaśnia, dlaczego podczas pracy ze stężonymi roztworami kwasów należy zachować szczególną ostrożność
– wymienia poznane tlenki kwasowe
– zapisuje równania reakcji otrzymywania wskazanego kwasu
– wykazuje doświadczalnie żrące właściwości kwasu siarkowego(VI)
– podaje zasadę bezpiecznego rozcieńczania stężonego roztworu kwasu siarkowego(VI)
– wyjaśnia, dlaczego kwas siarkowy(VI) pozostawiony w otwartym naczyniu zwiększa swą objętość
– planuje doświadczalne wykrycie białka w próbce żywności (w serze, mleku, jajku)
– opisuje reakcję ksantoproteinową
– zapisuje i odczytuje równania reakcji dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) kwasów
– określa odczyn roztworu kwasowego na podstawie znajomości jonów obecnych w badanym roztworze
– analizuje proces powstawania kwaśnych opadów i skutki ich działania
– rozwiązuje chemografy
– opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)
	Uczeń:
– zapisuje wzór strukturalny dowolnego kwasu nieorganicznego o podanym wzorze sumarycznym
– projektuje doświadczenia, w których wyniku można otrzymywać kwasy
– identyfikuje kwasy, na podstawie podanych informacji
– odczytuje równania reakcji chemicznych
– potrafi rozwiązywać trudniejsze chemografy
– proponuje sposoby ograniczenia  
  powstawania kwaśnych opadów
	
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą do wystawienia oceny celującej. Uczeń: 
– omawia przemysłową metodę otrzymywania kwasu azotowego(V),
– definiuje pojęcie stopień dysocjacji,
– dzieli elektrolity ze względu na stopień dysocjacji.

V. Wodorotlenki

Ocena dopuszczająca
[1]	Ocena dostateczna
[1 + 2]	Ocena dobra
[1 + 2 + 3]	Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]	
Uczeń:
– wymienia zasady bhp dotyczące obchodzenia się z zasadami
– odróżnia zasady od innych substancji chemicznych za pomocą wskaźników
– definiuje pojęcia wodorotlenek i zasada
– opisuje budowę wodorotlenków
– podaje wartościowość grupy wodorotlenowej 
– zapisuje wzory sumaryczne wodorotlenków: NaOH, KOH, Ca(OH)2, Al(OH)3
– opisuje właściwości oraz zastosowania wodorotlenków: sodu, potasu i wapnia
– wyjaśnia, na czym polega dysocjacja jonowa (elektrolityczna) zasad
– zapisuje równania dysocjacji jonowej zasad (proste przykłady)
- podaje nazwy jonów powstałych w wyniku
– odróżnia zasady od kwasów za pomocą wskaźników
– wymienia rodzaje odczynu roztworów
– określa zakres pH i barwy wskaźników dla poszczególnych odczynów	Uczeń:
– wymienia wspólne właściwości zasad
– wyjaśnia, z czego wynikają wspólne właściwości zasad
– definiuje pojęcie tlenek zasadowy
– podaje przykłady tlenków zasadowych
– wymienia dwie główne metody otrzymywania wodorotlenków
– zapisuje równania reakcji otrzymywania wodorotlenku sodu, potasu i wapnia
– wyjaśnia pojęcia woda wapienna, wapno palone i wapno gaszone
– określa rozpuszczalność wodorotlenków na podstawie tabeli rozpuszczalności
– odczytuje proste równania dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) zasad
– definiuje pojęcie odczyn zasadowy
– omawia skalę pH
– bada odczyn i pH roztworu
– zapisuje obserwacje do przeprowadzanych doświadczeń	Uczeń:
– rozróżnia pojęcia wodorotlenek i zasada
– wymienia przykłady wodorotlenków i zasad
– wyjaśnia, dlaczego podczas pracy z zasadami należy zachować szczególną ostrożność 
– wymienia poznane tlenki zasadowe
– zapisuje równania reakcji otrzymywania wybranego wodorotlenku
– planuje doświadczenia, w których wyniku, można otrzymać wodorotlenek: sodu, potasu lub wapnia
– planuje sposób otrzymywania wodorotlenków trudno rozpuszczalnych
– zapisuje i odczytuje równania dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) zasad
– określa odczyn roztworu zasadowego na podstawie znajomości jonów obecnych w badanym roztworze
– rozwiązuje chemografy
– opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)
– wymienia przyczyny odczynu kwasowego, zasadowego, obojętnego roztworów
– interpretuje wartość pH w ujęciu jakościowym (odczyn kwasowy, zasadowy, obojętny)
– opisuje zastosowania wskaźników
– planuje doświadczenie, które umożliwi zbadanie wartości pH produktów używanych w życiu codziennym 	Uczeń:
– zapisuje wzór sumaryczny wodorotlenku dowolnego metalu
– planuje doświadczenia, w których wyniku można otrzymać różne wodorotlenki, także trudno rozpuszczalne
– zapisuje równania reakcji otrzymywania różnych wodorotlenków
– identyfikuje wodorotlenki na podstawie podanych informacji
– odczytuje równania reakcji chemicznych
– rozwiązuje chemografy o większym stopniu trudności
– wyjaśnia pojęcie skala pH	

Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą do wystawienia oceny celującej. Uczeń: 
– opisuje i bada właściwości wodorotlenków amfoterycznych.

VI. Sole

Ocena dopuszczająca
[1]	Ocena dostateczna
[1 + 2]	Ocena dobra
[1 + 2 + 3]	Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]	
Uczeń:
– opisuje budowę soli
– wskazuje metal i resztę kwasową we wzorze soli
– zapisuje wzory sumaryczne soli (chlorków, siarczków)
– tworzy nazwy soli na podstawie wzorów sumarycznych i zapisuje wzory sumaryczne soli na podstawie ich nazw, np. wzory soli kwasów: chlorowodorowego, siarkowodorowego i metali, np. sodu, potasu i wapnia
– wskazuje wzory soli wśród zapisanych wzorów związków chemicznych 
– opisuje, w jaki sposób dysocjują sole
– zapisuje równania reakcji dysocjacji jonowej soli (proste przykłady)
– dzieli sole ze względu na ich rozpuszczalność w wodzie
– określa rozpuszczalność soli w wodzie na podstawie tabeli rozpuszczalności wodorotlenków i soli
– podaje sposób otrzymywania soli trzema podstawowymi metodami (kwas + zasada, metal + kwas, tlenek metalu + kwas)
– zapisuje cząsteczkowo równania reakcji otrzymywania soli (najprostsze)
– definiuje pojęcia reakcje zobojętniania i reakcje strąceniowe
– odróżnia zapis cząsteczkowy od zapisu jonowego równania reakcji chemicznej
– określa związek ładunku jonu z wartościowością metalu i reszty kwasowej
– wymienia zastosowania najważniejszych soli, np. chlorku sodu	Uczeń:
– wymienia cztery najważniejsze sposoby otrzymywania soli
– podaje nazwy i wzory soli (typowe przykłady)
– zapisuje równania reakcji otrzymywania soli (reakcja zobojętniania) w postaci cząsteczkowej, jonowej oraz jonowej skróconej
– odczytuje równania reakcji otrzymywania soli
– wyjaśnia pojęcia reakcja zobojętniania i reakcja strąceniowa
– zapisuje równania reakcji otrzymywania soli (reakcja strąceniowa) w postaci cząsteczkowej
– korzysta z tabeli rozpuszczalności wodorotlenków i soli
– zapisuje i odczytuje wybrane równania reakcji dysocjacji jonowej soli 
– dzieli metale ze względu na ich aktywność chemiczną (szereg aktywności metali)
– wymienia sposoby zachowania się metali w reakcji z kwasami (np. miedź lub magnez w reakcji z kwasem chlorowodorowym)
– zapisuje obserwacje z przeprowadzanych na lekcji doświadczeń
	Uczeń:
– podaje nazwy i wzory dowolnych soli 
– zapisuje i odczytuje równania dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) soli
– stosuje metody otrzymywania soli
– wyjaśnia przebieg reakcji zobojętniania
– zapisuje równania reakcji otrzymywania soli w postaci cząsteczkowej i jonowej 
– określa, korzystając z szeregu aktywności metali, które metale reagują z kwasami według schematu: 
             metal + kwas  sól + wodór
– wymienia przykłady soli występujących w przyrodzie
- projektuje doświadczenia umożliwiające otrzymywanie soli w reakcjach strąceniowych
– formułuje wniosek dotyczący wyniku reakcji strąceniowej na podstawie analizy tabeli rozpuszczalności soli i wodorotlenków
– podaje zastosowania soli
– opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)	Uczeń:
– wskazuje substancje, które mogą ze sobą reagować, tworząc sól
– podaje metody otrzymywania soli
– identyfikuje sole na podstawie podanych informacji
– wyjaśnia, jakie zmiany zaszły w odczynie roztworów poddanych reakcji zobojętniania
– przewiduje, czy zajdzie dana reakcja chemiczna
– proponuje reakcję tworzenia soli trudno rozpuszczalnej 
– określa zastosowanie reakcji strąceniowej
– zapisuje i odczytuje równania reakcji otrzymywania dowolnej soli w postaci cząsteczkowej i jonowej
– projektuje doświadczenia otrzymywania soli
– przewiduje efekty zaprojektowanych  doświadczeń
– formułuje wniosek do zaprojektowanych doświadczeń	
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą do wystawienia oceny celującej. Uczeń: 
– wyjaśnia pojęcie hydroliza,
– wyjaśnia pojęcie hydrat, wymienia przykłady hydratów,
– wyjaśnia pojęcia: sól podwójna, sól potrójna, wodorosól i hydroksosól.
Klasa III

VII. Węgiel i jego związki z wodorem

Ocena dopuszczająca
[1]	Ocena dostateczna
[1 + 2]	Ocena dobra
[1 + 2 + 3]	Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]	
1	2	3	4	
Uczeń: 
• zna podział chemii na organiczną i nieorganiczną 
• określa, czym zajmuje się chemia organiczna 
• wie, co to jest alotropia 
• wymienia odmiany alotropowe węgla 
• wie, co to są węglowodory 
• wie, co to jest metan 
• podaje wzory sumaryczny i strukturalny metanu 
• wymienia właściwości metanu 
• wie, na czym polega spalanie całkowite i niecałkowite 
• definiuje szereg homologiczny 
• podaje skład gazu ziemnego 
• wie, jakie są zastosowania gazu ziemnego 
• wyjaśnia, że z gazem ziemnym należy obchodzić się ostrożnie, bo z powietrzem tworzy mieszaninę wybuchową 
• podaje wzory sumaryczne i strukturalne etenu i etynu 
• wymienia najważniejsze właściwości etenu i etynu 
• podaje definicje polimeryzacji, monomeru, polimeru 
• podaje najważniejsze zastosowanie etenu i etynu 
• wymienia przykłady tworzyw sztucznych i ich zastosowanie 
• zna podział węglowodorów na nasycone i nienasycone 
• zalicza alkany do węglowodorów nasyconych, a alkeny i alkiny do nienasyconych 
• określa zachowanie wody bromowej (lub rozcieńczonego roztworu manganianu(VII) potasu) wobec węglowodoru nasyconego i wobec nienasyconego 
• zapisuje wzory ogólne alkanów, alkenów, alkinów 
• przyporządkowuje dany węglowodór do odpowiedniego szeregu homologicznego 
• wie, co to jest wzór sumaryczny, strukturalny, półstrukturalny 
• podaje wzory i nazwy węglowodorów do pięciu atomów węgla w cząsteczce 
• wyjaśnia, dlaczego w pracy z węglowodorami należy zachować ostrożność	Uczeń: 
• wymienia właściwości diamentu i grafitu 
• potrafi wykryć obecność węgla w związkach organicznych 
• zapisuje wzory i nazwy alkanów, alkenów, alkinów z wykorzystaniem wzorów ogólnych 
• buduje model cząsteczki metanu, etenu, etynu 
• zapisuje i odczytuje równania reakcji spalania metanu, etenu, etynu 
• podaje sposób otrzymywania etenu i etynu 
• porównuje budowę etenu i etynu 
• wyjaśnia, na czym polegają reakcje przyłączania, polimeryzacji 
• wie, jak doświadczalnie odróżnić węglowodory nasycone od nienasyconych 
• określa, od czego zależą właściwości węglowodorów 
• wykonuje proste obliczenia dotyczące węglowodorów	Uczeń: 
• podaje różnice w budowie diamentu i grafitu 
• potrafi wykryć obecność węgla i wodoru w związkach organicznych 
• wie, jak doświadczalnie wykryć produkty spalania węglowodorów 
• zapisuje równania reakcji spalania dowolnych węglowodorów 
• zapisuje równania reakcji otrzymywania etenu i etynu 
• odczytuje podane równania reakcji 
• zapisuje równania reakcji etenu i etynu z bromem, polimeryzacji etenu 
• określa zależność między liczbą atomów węgla w cząsteczce a właściwościami węglowodoru 
• objaśnia, co jest przyczyną większej aktywności chemicznej węglowodorów nienasyconych w porównaniu z węglowodorami nasyconymi 
• opisuje przeprowadzane doświadczenia 
• wyjaśnia, jakie substancje mogą ulegać polimeryzacji 
• określa zalety i wady tworzyw sztucznych 
• wykonuje obliczenia dotyczące węglowodorów	Uczeń: 
• wie, jakie są konsekwencje budowy wewnętrznej grafitu i diamentu 
• podaje informacje na temat fulerenów 
• dokonuje analizy właściwości węglowodorów 
• wyjaśnia wpływ wiązania wielokrotnego w cząsteczce węglowodoru na jego reaktywność 
• zapisuje równania reakcji przyłączania, np. bromowodoru, wodoru, chloru, do wiązania podwójnego 
• określa produkty polimeryzacji etynu 
• potrafi wykonywać doświadczenia 
• stosuje swoją wiedzę w złożonych zadaniach	

VIII. Pochodne węglowodorów

Ocena dopuszczająca
[1]	Ocena dostateczna
[1 + 2]	Ocena dobra
[1 + 2 + 3]	Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]	
1	2	3	4	
Uczeń: 
• podaje, że alkohole i kwasy karboksylowe, estry, aminy, aminokwasy są pochodnymi węglowodorów 
• określa budowę pochodnych węglowodorów (grupa węglowodorowa + grupa funkcyjna) 
• wymienia pierwiastki wchodzące w skład pochodnych węglowodorów 
• zalicza daną substancję organiczną do odpowiedniej grupy związków chemicznych
• wie, co to jest grupa funkcyjna 
• zaznacza i nazywa grupy funkcyjne w alkoholach, kwasach karboksylowych, estrach, aminach, aminokwasach 
• zapisuje wzory ogólne alkoholi, kwasów karboksylowych, estrów 
• zapisuje wzory czterech pierwszych alkoholi monohydroksylowych, kwasów karboksylowych i podaje ich nazwy 
• zaznacza we wzorze kwasu karboksylowego resztę kwasową 
• określa, co to są nazwy zwyczajowe i systematyczne 
• wymienia reguły tworzenia nazw systematycznych związków organicznych 
• podaje nazwy zwyczajowe omawianych kwasów karboksylowych 
• wymienia najważniejsze właściwości metanolu, etanolu, kwasów mrówkowego i octowego 
• podaje podstawowe zastosowanie etanolu i kwasu octowego 
• zna podział alkoholi (monohydroksylowe, polihydroksylowe) i kwasów karboksylowych (nasycone, nienasycone) 
• wie, co to są alkohole polihydroksylowe 
• wymienia właściwości glicerolu 
• wymienia dwa najważniejsze kwasy tłuszczowe 
• podaje właściwości kwasów tłuszczowych: stearynowego i oleinowego 
• definiuje mydła 
• podaje sposób otrzymywania mydła i podział mydeł 
• wymienia związki, między którymi zachodzi reakcja estryfikacji 
• definiuje estry 
• określa miejsca występowania estrów w przyrodzie i ich niektóre zastosowania 
• opisuje zagrożenia dotyczące alkoholi (metanol, etanol) 
• zna toksyczne właściwości poznanych substancji 
• wie, co to są aminy i aminokwasy 
• podaje miejsca występowania amin i aminokwasów	Uczeń: 
• zna omawiane grupy funkcyjne 
• zapisuje wzory i wymienia nazwy alkoholi 
• wie, że alkohole i kwasy tworzą szeregi homologiczne 
• podaje odczyn roztworu alkoholu 
• zapisuje równania reakcji spalania całkowitego metanolu, etanolu 
• zapisuje wzór glicerolu (gliceryny) 
• omawia zastosowanie alkoholi 
• zapisuje wzory i wymienia nazwy systematyczne podstawowych kwasów karboksylowych 
• podaje właściwości kwasów mrówkowego i octowego 
• wie, jak dysocjują kwasy karboksylowe 
• zapisuje równania reakcji kwasów karboksylowych z metalami, tlenkami metali, wodorotlenkami metali w postaci cząsteczkowej, jonowej oraz skróconej jonowej 
• nazywa sole pochodzące od kwasów mrówkowego i octowego 
• zna wzory sumaryczne kwasów stearynowego i oleinowego 
• wie, jak doświadczalnie udowodnić, że dany kwas karboksylowy jest kwasem nienasyconym 
• określa, co obserwujemy, używając mydła w twardej wodzie 
• podaje przykłady estrów 
• określa sposób otrzymywania, np. octanu etylu 
• wymienia właściwości octanu etylu 
• omawia reakcję hydrolizy 
• wymienia właściwości amin i aminokwasów 
• zapisuje wzór najprostszej aminy 
• zapisuje obserwacje do wykonywanych doświadczeń	Uczeń: 
• uzasadnia odczyn roztworu alkoholu 
• zna nazwę systematyczną glicerolu 
• zapisuje równania reakcji spalania alkoholi 
• wyjaśnia, dlaczego wyższe kwasy karboksylowe nazywamy tłuszczowymi 
• porównuje właściwości kwasów organicznych i nieorganicznych 
• porównuje właściwości kwasów karboksylowych 
• podaje metodę otrzymywania kwasu octowego 
• wyjaśnia proces fermentacji octowej 
• zapisuje równanie reakcji spalania kwasu octowego 
• nazywa sole kwasów organicznych 
• wie, gdzie w cząsteczce kwasu oleinowego jest umiejscowione wiązanie podwójne 
• wyjaśnia, na czym polega utwardzanie tłuszczu ciekłego 
• wie, co to jest twarda woda 
• zapisuje równania reakcji zachodzących w twardej wodzie po dodaniu mydła sodowego 
• zapisuje równania reakcji otrzymywania estrów 
• umie pisać wzory i nazywać estry 
• układa równania reakcji hydrolizy estru o znanej nazwie lub wzorze 
• zapisuje wzory poznanej aminy, aminokwasu 
• opisuje przeprowadzone doświadczenia	Uczeń: 
• proponuje doświadczenie do podanego tematu 
• formułuje wnioski z doświadczeń 
• umie przeprowadzać doświadczenia 
• zapisuje wzory dowolnych alkoholi i kwasów 
• wyjaśnia mechanizm mycia i prania 
• określa dokładnie warunki przebiegu reakcji, np. w reakcji polimeryzacji 
• przewiduje produkty reakcji 
• identyfikuje poznane substancje 
• omawia różnicę między reakcją estryfikacji a zobojętniania 
• zapisuje równania reakcji w postaci cząsteczkowej, jonowej oraz skróconej jonowej 
• analizuje konsekwencje istnienia dwóch grup funkcyjnych w cząsteczce aminokwasu 
• zapisuje równanie reakcji tworzenia dipeptydu 
• umie wykorzystać swoją wiedzę do rozwiązywania złożonych zadań	

IX. Związki chemiczne w życiu codziennym

Ocena dopuszczająca
[1]	Ocena dostateczna
[1 + 2]	Ocena dobra
[1 + 2 + 3]	Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]	
1	2	3	4	
Uczeń: 
• wie, jakie główne pierwiastki chemiczne wchodzą w skład organizmu człowieka 
• wymienia podstawowe składniki pożywienia 
• wie, co to są makro- i mikroelementy 
• zna skład pierwiastkowy tłuszczów, sacharydów, białek 
• dokonuje podziału tłuszczów, sacharydów, białek 
• podaje przykłady tłuszczów, sacharydów, białek 
• wie, co to są węglowodany 
• zapisuje wzory sumaryczne: glukozy, sacharozy, skrobi, celulozy 
• wymienia występowanie tłuszczów i białek 
• wie, na czym polega reakcja hydrolizy 
• definiuje pojęcia denaturacji, koagulacji 
• wymienia czynniki powodujące denaturację białka 
• podaje reakcję charakterystyczną dla białek, skrobi 
• rozumie znaczenie wody, tłuszczów, białek, sacharydów, witamin, mikroelementów dla organizmu człowieka 
• wie, co to są związki wielkocząsteczkowe i podaje ich przykłady 
• wymienia podstawowe zasady zdrowego żywienia 
• podaje podział włókien i ich przykłady	Uczeń:  
• określa, czym są tłuszcze  
• zapisuje słownie przebieg reakcji hydrolizy tłuszczów, zmydlania tłuszczów  
• określa zachowanie oleju roślinnego wobec wody bromowej  
• omawia budowę glukozy
• wie, że glukoza ma właściwości redukujące  
• zapisuje równanie reakcji sacharozy z wodą  
• zna przebieg reakcji hydrolizy skrobi i celulozy  
• potrafi wykryć skrobię, białko  
• podaje produkty hydrolizy białek  
• zna właściwości tłuszczów, glukozy, sacharozy, skrobi  
• wymienia właściwości niektórych włókien  
• umie odróżnić włókna wełniane od bawełnianych	Uczeń: 
• podaje wzór ogólny tłuszczów 
• zna wzór tristearynianu glicerolu 
• potrafi przeprowadzić reakcję zmydlania tłuszczu 
• wyjaśnia, jaka jest różnica w budowie tłuszczów stałych i ciekłych 
• wie, dlaczego olej roślinny odbarwia wodę bromową 
• potrafi zbadać skład pierwiastkowy tłuszczu, cukru 
• wyjaśnia sposób wykrywania glukozy 
• zna wzór fruktozy 
• wyjaśnia, co to znaczy, że sacharoza jest disacharydem 
• porównuje budowę cząsteczek skrobi i celulozy 
• zapisuje poznane równania reakcji hydrolizy sacharydów 
• wie, co to jest wiązanie peptydowe 
• zna właściwości i zastosowanie różnych włókien 
• opisuje przeprowadzane doświadczenia 
• zna zastosowania poznanych związków chemicznych	Uczeń: 
• planuje doświadczenie na badanie składu pierwiastkowego omawianych związków chemicznych
• odróżnia doświadczalnie tłuszcze nasycone od nienasyconych 
• zapisuje równania reakcji otrzymywania i zmydlania tristearynianu glicerolu 
• wyjaśnia, na czym polega denaturacja białka 
• udowadnia, że glukoza ma właściwości redukujące 
• udowadnia, że sacharoza, skrobia, celuloza są polisacharydami
• omawia hydrolizę skrobi, białek 
• umie zaplanować i przeprowadzić reakcje weryfikujące przewidywania 
• identyfikuje poznane substancje 
• umie wiązać teorię z praktyką	

,